Nowa terapia przeciwwirusowa dla dzieci po przeszczepieniu szpiku

Pacjenci po HSCT mają obniżoną odporność, przez co podatni są na infekcje wirusowe, które mogą zagrażać ich życiu. Dostępne środki przeciwwirusowe wiążą się ze skutkami ubocznymi, a ich skuteczność jest ograniczona. W ostatnich latach coraz częściej stosowane są limfocyty wyizolowane z krwi zdrowych dawców, zdolne do walki z zakażeniami, jako alternatywna metoda leczenia infekcji wirusowej po przeszczepieniu szpiku. Terapia komórkowa jest ogromną nadzieją dla pacjentów z obniżoną odpornością, gdyż ma wysoką skuteczność i niskie ryzyko powikłań.

X

Nowa terapia przeciwwirusowa dla dzieci po przeszczepieniu szpiku

virusCMV

W Polsce pierwszy zabieg podania specyficznych limfocytów przeciwwirusowych po allogenicznym przeszczepieniu hematopoetycznych komórek macierzystych przeprowadzono 26 kwietnia 2019 r. na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu u 17-letniego chłopca. Pacjent leczony był od 4 lat z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej, a 2 miesiące po HSCT wystąpiła u niego ciężka, oporna na leczenie infekcja wirusowa. Zabieg podania limfocytów dawcy odbył się bez powikłań i dał nadzieję na dostępność do nowej formy leczenia ciężkich zakażeń, która stosowana jest obecnie w najlepszych ośrodkach na świecie.

W tym roku, wniosek dr hab. Marka Ussowicza prof. UMW we Wrocławiu o nazwie „Zastosowanie specyficznych limfocytów przeciwwirusowych w leczeniu opornych zakażeń po allogenicznym przeszczepieniu hematopoetycznych komórek macierzystych” otrzymał zgodę na finansowanie przez Agencję Badań Medycznych (ABM). Projekt ma trwać 6 lat, a złożeniem terapii jest zwalczanie lekoopornych zakażeń spowodowane przez częste wirusy (CMV, EBV, ADV i BKV) u biorców allogenicznych przeszczepień szpiku. Dr hab. Marek Ussowicz pracuje w Katedrze i Klinice Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i od prawie 20 lat zajmuje się inżynierią przeszczepu i terapiami komórkowymi. Przygotowanie tej terapii, która jest „żywym lekiem”, wymaga specjalistycznego laboratorium, skomplikowanych procedur i wysoko wykwalifikowanego zespołu.

Terapia polega na wyizolowaniu z krwi zdrowych dawców limfocytów zdolnych do walki z zakażeniami i podaniu je pacjentowi w celu leczenia infekcji wirusowych u tych pacjentów, którzy nie reagują na konwencjonalne terapie po HSCT. Metoda ta znacznie ogranicza ryzyko niekontrolowanych reakcji odpornościowych, a skuteczność jej wynosi między 70% a 90% (nawet w przypadku pobrania limfocytów osób trzecich wskaźniki odpowiedzi sięgają 70%) 1. W większości przypadków odpowiedzi są trwałe i dają minimalne skutki uboczne, co jest dużą przewagą w porównaniu z terapiami farmakologicznymi. Szczególnie obiecujące może być stosowanie tej metody w przypadku tych infekcji, w przypadku których brakuje skutecznego leczenia przeciwwirusowego. Szersze zastosowanie tej terapii w przyszłości będzie możliwe dzięki tworzeniu zewnętrznych banków specyficznych limfocytów przeciwwirusowych (virus-specific cytotoxic T cells – VSTs) i udoskonalaniu metod ich wytwarzania.

Źródła

  1. onkologia-dziecieca.pl/aktualnosci/news/id/3614-nowatorska-terapia-dla-biorcow-allogenicznych-przeszczepien-szpiku-bedzie-finansowana-przez-agencje-badan-medycznych
  2. www.politykazdrowotna.com/44441,nowatorska-terapia-przeciwwirusowa-z-wykorzystaniem-limfocytow-juz-w-polscewww.politykazdrowotna.com/44441,nowatorska-terapia-przeciwwirusowa-z-wykorzystaniem-limfocytow-juz-w-polsce
  3. www.nature.com/articles/bmt2017232
  4. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4929925/
  5. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6356262/

Przypisy
  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4929925/