Odżywianie – wytyczne

Leczenie onkologiczne jest wyczerpujące dla organizmu dziecka. Wyrobienie odpowiednich nawyków żywieniowych może wspierać proces zdrowienia oraz łagodzić skutki uboczne terapii lub im zapobiegać. Wspólne przygotowanie posiłków może być też świetną zabawą! Sprawdź zatem na co uważać przygotowując dziecku posiłek, po jakie produkty warto sięgać, a jakich unikać oraz jak dostosować dietę w przypadku pojawienia się różnych dolegliwości.

X

Odżywianie – wytyczne

foto_Odżywianie_wytyczne
    Spis treści

      Główne cele odżywiania podczas leczenia onkologicznego

      utrzymanie dobrego stanu odżywienia niezbędnego do funkcjonowania i rozwoju dziecka
      przyspieszenie powrotu do sprawności po ewentualnych interwencjach chirurgicznych
      zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań pooperacyjnych
      ograniczenie ryzyka wystąpienia cukrzycy i innych chorób dietozależnych
      redukowanie objawów skutków ubocznych powstałych na skutek leczenia chemioterapią, radioterapią czy hormonoterapią

      Wskaźnik BMI

      Do oceny prawidłowej wagi dziecka służy m.in. wskaźnik BMI. Oblicz go i sprawdź na wykresie czy wynik mieści się w normie. Pamiętaj, że BMI to jedynie wskaźnik, a nie narzędzie diagnostyczne. W celu dokładnej oceny wagi skontaktuj się z lekarzem.

      Test

      Lorem ipsum dolor sit amet consectetur, adipisicing elit. Omnis inventore assumend

      Kalkulator BMI

      Kalkulator BMI

      Dla dzieci w wieku
      2-18 lat

      BMI (Body Mass Index) to wskaźnik masy ciała do ogólnej oceny wagi.

      Składniki diety dziecka leczonego onkologicznie

      Białko

      To podstawowy budulec organizmu, który szczególnie podczas choroby pomaga odbudowywać uszkodzone komórki. Potrzebne jest do prawidłowego rozwoju dziecka, wspomaga układ immunologiczny (odpornościowy), reguluje gospodarkę hormonalną i przemiany metaboliczne. W diecie powinno znaleźć się białko zwierzęce i roślinne.

      Sięgaj po: chude mięso, ryby, jaja, chudy nabiał i produkty mleczne oraz soję czy komosę ryżową (quinoa).

      Unikaj: surowych lub niedogotowanych mięs, ryb i jajek.

      Zdrowe tłuszcze

      Tłuszcz jest niezbędny w diecie, m.in. do rozpuszczenia i przyswojenia witamin A, D, E, K.

      Zadbaj, aby w diecie dziecka były obecne tłuszcze zwierzęce np. ryby, jak i roślinne np. awokado, oleje, oliwki, siemię lniane.

      Unikaj tzw. tłuszczów trans (olej płynny przetworzony w stały), nie kupuj produktów, w których składzie jest tłuszcz uwodorniony lub utwardzony (zwykle są dodawane do sklepowych słodyczy czy fast foodów).

      Owoce i warzywa

      Są głównym źródłem witamin i składników mineralnych w diecie.

      Zawsze sięgaj po świeże, dojrzałe owoce czy warzywa, bez znaków uszkodzeń czy pleśni, a w okresie jesienno-zimowym wybieraj warzywa korzeniowe i mrożonki. Produkty dokładnie umyj zanim podasz dziecku. W zależności od stanu zdrowia podawaj produkty surowe lub gotowane.

      Podczas intensywnego leczenia unikaj warzyw wzdymających i ciężkostrawnych, jak por, groch, cebula (chyba że dziecko dobrze je toleruje).

      Produkty zbożowe

      Dostarczają energii oraz witamin z grupy B, które odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, należą do nich pieczywo, makarony, ryż, kasze, mąki.

      W zależności od stanu zdrowia wybieraj produkty pełnoziarniste np. płatki owsiane, które wspomagają perystaltykę jelit lub produkty łatwiej strawne np. ryż biały (jaśminowy, basmati). Na bazie produktów złożonych przygotujesz wiele potraw, które dzieci zwykle chętnie jadają.

      Napoje

      Podczas leczenia zadbaj o dobre nawodnienie organizmu dziecka, wybierając głównie wodę niegazowaną, najlepiej w szklanych butelkach. To woda jest nośnikiem składników odżywczych w organizmie, przepłukuje nerki usuwając toksyny z organizmu oraz pozwala utrzymać elektrolity w równowadze.

      Pamiętaj, żeby unikać napojów takich jak: wody smakowe, napoje kolorowe i gazowane, które są niewskazane dla dziecka, z uwagi na wysoką zawartość cukru oraz sztucznych barwników. Jeśli dziecko nie chce pic wody, wybieraj owocowe herbatki bez cukru lub domowe kompoty.

      Słodycze i inne

      Większość z nich nie zawiera żadnych substancji odżywczych i są jedynie pożywką dla bakterii. Często zastępują pełnowartościowy posiłek, bo gdy dziecko zje batonika, nie sięgnie już po obiad. Cukier uszkadza błonę śluzową jelit (które i tak są bardzo obciążone leczeniem), zmniejsza wchłanianie witamin i minerałów oraz powoduje nagłe wahania poziomu glukozy we krwi, które niekorzystnie wpływają na układ nerwowy.

      Jeśli dziecko domaga się słodkiego, zamiast kupnych ciastek, batonów czy żelków, podaj mu domowe ciasteczka, kisiel czy kawałek babcinej szarlotki.

      Zasady bezpieczeństwa żywności

      Podczas choroby i leczenia onkologicznego układ odpornościowy dziecka jest osłabiony i jego organizm ma mniejszą odporność na bakterie, pasożyty lub wirusy, które mogą znajdować się w żywności. Warto wiedzieć, które produkty są dozwolone, a których powinno się unikać. Szczególnie uważnie trzeba podchodzić do surowych świeżych owoców i warzyw oraz niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak: niepasteryzowane (surowe) mleko; miękkie sery z surowego mleka; surowe lub niedogotowane jajka, surowe mięso i ryby oraz skorupiaki; wędliny. W celu uniknięcia zakażenia należy przestrzegać kilku zasad dotyczących zakupów, przechowywania, przygotowywania i podawania posiłków:

      Bezpieczne kupowanie
      • sprawdź termin przydatności do spożycia,
      • wybieraj tylko świeże produkty,
      • unikaj uszkodzonych, spuchniętych opakowań, zardzewiałych lub wgniecionych puszek
      • unikaj nieschłodzonych deserów i ciast
      • kupuj jedynie pasteryzowane mleko, sery i soki,
      • używaj termicznych toreb,
      • surowe mięso, ryby i drób umieść w oddzielnych, plastikowych, szczelnych torebkach/pojemnikach, aby nie ubrudzić innych produktów.
      Bezpieczne przechowywanie
      • ugotuj lub zamroź mielone mięso, ryby i drób w ciągu 2 dni,
      • przechowuj mięso i ryby w szczelnych pojemnikach na dolnej półce lodówki,
      • pilnuj odpowiedniej temperatury w lodówce i zamrażarce.
      Bezpieczne przygotowywanie i podawanie posiłków
      • umyj dokładnie ręce mydłem i ciepłą wodą przed rozpoczęciem przyrządzania posiłku,
      • umyj dokładnie ręce przed i po kontakcie z surowym mięsem, rybą lub drobiem,
      • podczas przyrządzania posiłku surowe mięso, rybę i drób trzymaj oddzielone od innych produktów,
      • po przyrządzeniu surowego mięsa, ryby, drobiu dokładnie umyj gorącą wodą z płynem do mycia naczyń nóż, deskę do krojenia itp.,
      • usuń uszkodzone części warzyw i owoców,
      • umyj dokładnie ręce dziecku i sobie przed spożyciem posiłku

      Diety specjalistyczne

      Zalecenia dietetyczne w neutropenii

      Zalecenia także dla głębokiej neutropeni, gdy neutrofile wynoszą poniżej 500µl.

      Organizm w neutropenii jest bardziej narażony na infekcje. Warto do diety włączyć produkty bogate w witaminę B12 i witaminę C (m.in. mięso, natka pietruszki, zielone warzywa).

      Więcej zaleceń  Rozwiń

      Zalecenia diety wątrobowej

      Podwyższone próby wątrobowe to oznaka, że wątroba nie radzi sobie z usuwaniem toksyn z organizmu. Dla ochrony wątroby najlepsza jest dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu.

      Więcej zaleceń  Rozwiń

      Zalecenia diety cukrzycowej

      Dieta w przypadku cukrzycy sterydowej.

      Cukrzyca sterydowa może wystąpić w trakcie sterydoterapii, zwykle szybko ustępuje po zakończeniu leczenia sterydami, jednak aby zapobiec ewentualnemu rozwojowi cukrzycy po zakończeniu intensywnego leczenia warto stosować odpowiednie odżywianie.

      Więcej zaleceń  Rozwiń

      Zalecenia przy problemach jelitowych

      Dieta lekkostrawna ubogo resztkowa.

      Stosowana jest podczas biegunek przewlekłych w trakcie intensywnego leczenia. Zawiera niewielkie ilości błonnika ok. 10-15g na dobę, dzięki temu odciąża układ pokarmowy. Zbyt duża ilość błonnika może powodować problemy z wchłanianiem składników odżywczych a także podrażnienie jelit

      Więcej zaleceń  Rozwiń

      Dieta nerkowa

      Dieta łatwostrawna niskobiałkowa, z niską zawartością potasu, fosforu i sodu, zwykle stosowana przy niewydolności nerek.

      Dieta ma na celu ochronić zmieniony chorobowo narząd – nerki, w tym celu należy utrzymać dobry metabolizm aby nie doprowadzić do powstania toksycznych produktów przemiany materii.

      Więcej zaleceń  Rozwiń

      Zalecenia dietetyczne po przeszczepie

      Przedstawione zalecenia dotyczą okresu kondycjonowania (okresu bezpośrednio przygotowującego do przeszczepu) i kilkanaście dni po przeszczepie, do momentu uzyskania wystarczająco dobrych wyników badania krwi (wyniki interpretuje lekarz !!!).

      W tym okresie zalecana jest dieta bezglutenowa, bezmleczna, lekkostrawna z niską zawartością błonnika i tłuszczu, bez produktów wzdymających i ostrych przypraw.

      Żywienie medyczne

      Żywienie medyczne ma na celu skomponować odpowiednie posiłki dla wieku i wagi dziecka w przypadkach, gdy normalne posiłki nie dostarczają organizmowi niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania składników odżywczych. Żywność medyczna jest odpowiednio zbilansowana pod względem białka, tłuszczu, węglowodanów, witamin i minerałów. Dzięki temu dziecko jest w stanie uniknąć niedożywienia. Poza tym, dobrze odżywiony organizm jest w lepszej formie do walki z chorobą oraz może prawidłowo się rozwijać.

      Więcej informacji  Rozwiń