Czynniki ryzyka

Być może zastanawiasz się jak to się stało, że właśnie Twoje dziecko zachorowało na nowotwór. Czy mogła(e)ś jakoś temu zapobiec? Skąd bierze się ta choroba i co ją wywołuje? Przyczyny nowotworów u dzieci wciąż w dużym stopniu są niezbadane i znacznie słabiej opisane niż w przypadku osób dorosłych. Można jednak wyróżnić pewne czynniki ryzyka, które wpływają na prawdopodobieństwo zachorowania. Są to m.in. niektóre odziedziczone zaburzenia genowe; stopień w jakim rodzice są poddani działaniu toksycznych związków; spożywanie przez matkę w ciąży alkoholu, a także pewne zespoły genetyczne u dziecka.

X

Czynniki ryzyka

    Spis treści

      Niektóre osoby mają podwyższone ryzyko zachorowania na raka z powodu choroby genetycznej, którą mogą mieć jako pierwsze w rodzinie albo dziedziczyć od jednego lub obojga rodziców. Obecnie uważa się, że większość nowotworów dziecięcych nie jest dziedziczna (przekazywana z pokolenia na pokolenie), a fakt wystąpienia choroby genetycznej u dziecka nie jest jednoznaczny z tym, że dziecko zachoruje na nowotwór. Jedynie około 8-10 % przypadków raka u dzieci jest spowodowanych podstawową chorobą genetyczną.

      Część nowotworów wiąże się jednak z większym ryzykiem dziedziczenia zaburzeń genowych, są to np.: rak kory nadnerczy, glejak nerwu wzrokowego, retinoblastoma czy pheochromocytoma.

      Zespoły genetyczne zwiększające ryzyko wystąpienia nowotworu u dziecka

      Zespoły chorobowe u dzieci związane ze zwiększoną skłonnością do występowania nowotworów to:

      • skóra pergaminowa (xeroderma pigmentosum),
      • albinizm,
      • progeria,
      • dyskeratoza wrodzona,
      • zespoły neurologiczno-skórne (neurofibromatoza ),
      • zespoły chromosomowe (zespół Downa, zespół Klinefeltera),
      • anemia Fanconiego,
      • zespół Louis-Bar (ataksja-teleangiektazja),
      • zespoły zaburzeń odporności (agammaglobulinemia),
      • ostry złożony niedobór odporności,
      • zespoły żołądkowo-jelitowe (polipowatość jelit),
      • przewlekła choroba zapalna jelit,
      • różne inne zespoły (hemihyperplazja, anirydia sporadyczna, dysgenezja gonad).

      Czynniki rakotwórcze

      Poniżej przedstawiamy substancje i czynniki, które mogą wykazywać działanie rakotwórcze: :

      • smog (zanieczyszczenia powietrza),
      • pestycydy,
      • rozpuszczalniki m.in. benzen,
      • dym tytoniowy,
      • leki alkilujące i antymetabolity,
      • promieniowanie jonizujące,
      • formaldehyd (w kosmetykach, powietrzu),
      • wirusy m.in. wirus Epsteina-Barr (EBV) oraz wirusy RNA,
      • nadmierna ekspozycja na słońce,
      • alkohol (spożywany przez kobietę  w ciąży).

      Jak można ograniczyć ryzyko, że dziecko zachoruje na nowotwór?

      To, na co jako rodzic masz wpływ to odpowiedni styl życia, zdrowa dieta i aktywność fizyczna. Wspierają one organizm w procesie prawidłowego podziału komórek i eliminują czynniki, które mogą powodować uszkodzenia DNA lub zmniejszać ochronę przed powstawaniem zmian genetycznych. Są to realne działania, które możesz podjąć, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia nowotworu u Twojego dziecka, a także u siebie.

      Więcej na ten temat przeczytasz na podstronie Profilaktyka